සාහිත්‍ය මාසය පසුගිය සැප්තැම්බරයේ  ගෙවී අවසන් වුණා. නාමිකව සාහිත්‍ය මාසය ගෙවී අවසන් වුණාට සාහිත්‍ය කියන්නෙ ගෙවා අවසන් කරන්න පුළුවන් දෙයක් නම් නෙමෙයි. නමුත් සාක්ෂරතාව සාහිත්‍ය ජනතාව අතරට ගෙනයන්න තියෙන එකම මාර්ගය ද? ඒ මග ඇහිරුණොත් විකල්පය? ඔව්,  අනිවාර්යයෙන්ම  සිනමාව විය යුතුමයි.

සාහිත්‍ය කෘති සිනමාව හරහා සමාජගත කෙරුණු අවස්ථා ලෝක සිනමාවෙන් අපට බොහෝ අවස්ථාවල දැක ගන්නට ලැබෙනවා. නමුත් ඒ හැම අවස්ථාවක්ම සාර්ථක වූයේ නම් නෑ. ලෝක සාහිත්‍යයෙන් සිනමාවට දායාද වූ සහ භාෂා පවුරු බිඳහෙළමින් සිනමාව තුළ නැවත නැවතත් ජයකෙහෙලි නැංවූ අපූරු සාහිත්‍ය කෘති කිහිපයක් පිළිබ`දවයි මේ සටහන.

The Devotion of Suspect X (2005)

ජපන් ජාතික රචකයෙකු වන Keigo Higashino රචිත ත‍්‍රාසජනක නවකථාවක් වන මෙය එළිදකින්නේ 2005 වසරේදී. තම දියණිය අතින් සිදුවන මිනීමැරුමක් වසන් කිරීමට තැත් කරන පියෙක් පිළිබද කියැවෙන මේ රහස් පරීක්ෂක නවකථාව මුලින්ම සිනමාවට නැගෙන්නේ 2008 වසරේදී Suspect x නමින්.Hiroshi Nishitani විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ මෙම නිර්මාණයෙහි ජපන් ජාතික නළු නිළි යුවළක් වන Shinichi Tsutsumi සමගින් Masaharu Fukuyama ප‍්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනවා. මෙම නිර්මාණය ජපානය තුළ අතිශය ජනප‍්‍රිය වෙනවා. ඒ ජනප‍්‍රියත්වයත් සමගම මෙම කෘතිය නැවතත් Perfect Number නමින් සිනමාවට නගන්නේ කොරියානු සිනමා අධ්‍යක්ෂවරයෙක් වන Bang Eun-jin විසින්. කොරියානු චිත‍්‍රපටය,  ජපන් චිත‍්‍රපටය අබිබවමින් රසික සිත් පැහැර ගන්නට සමත් වූ බව සටහන් කළ යුතුමයි. ඉන් අනතුරුව චීන,  මලයාලම්,   තෙළිගු, කන්නඩ, දමිළ සහ හින්දි යන භාෂාවලින් පවා මේ කෘතියේ නිල අයිතිය නොමැති සිනමා පිටපත් බිහිවනවා. ඉන්දියාව තුළ මෙය නීතිමය ගැටලූවකට පවා මුහුණ දෙන්නේ මේ තත්ත්වය යටතේයි.

මෙම කෘතියෙහි සිනමාවට නැගීමේ නිල අයිතිය විශාල මුදලක් ගෙවා ලබා ගන්නෙ balaji tele films නිෂ්පාදන සමාගම විසින්. එහි අධ්‍යක්ෂණය සඳහා kahani අධ්‍යක්ෂ Sujoy Ghosh තෝරා ගැනෙනවා. තත්ත්වය මෙසේ තිබියදී the devotion of suspect x කෘතිය නිසි කර්තෘ අවසරයකින් තොරව drushyam ලෙස Nishikant Kamat ගේ අධ්‍යක්ෂණය යටතේ එළිදැක්වීමත් සමගම ඊට එරෙහිව නීතිය හමුවට යෑමට පවා balaji tele films සමාගමට සිදුවනවා. කෙසේ නමුත් අජේ දේව්ගන් සමග තාබු රගපෑ Drushyam බොලිවුඩයේ ලබන අතිශය ජනප‍්‍රිය වීමත්  සමග එය සිංහල සිනමාවට ගෙන එන්නේ Cheyyar Ravi සහ ගිහාන් රංගගේ සම අධ්‍යක්ෂණයෙන්  ”ධර්ම යුද්ධය” නමින්. මෙහි ප‍්‍රධාන චරිත සඳහා රංගන දායකත්වය ජැක්සන් ඇන්තනී, කුසුම් රේණු සමගින් දිල්හානි අශෝකමාලා ලබා දෙනවා. මේ වන විට මෙම කෘතිය  භාෂා 9 කින් පමණ සිනමාවට නැගී තිබෙනවා.

Untitled-5 Untitled-6 Untitled-9Devdas (1917)

දකුණු ආසියානු කලාපය තුළ වැඩිම වාර ගණනක් සිනමාවට නැගුණු සාහිත්‍ය කෘතිය ලෙස සරත්චන්ද්‍ර චට්ටෝපාද්‍ය විසින් 1917 දී රචිත devdas අවිවාදයෙන්ම පිළිගැනෙන කරුණක්. මුල්ම වරට දේව්දාස් සල රූ සිනමාවට නැගෙන්නේ 1928. ඒ නිහ`ඩ චිත‍්‍රපටයක් ලෙසින්. ඉන් පසුව එදා මෙදා තුර මෙම කෘතිය හින්දි,  දමිළ,  උර්දු,  තෙලිඟු,  කණ්ණාඩ,  බෙංගාලි ආදී භාෂා ගණනාවකින් 18 වතාවක් ඉන්දියාව තුළම පමණක් නැවත නැවතත් ප‍්‍රතිනිර්මාණය වී තිබෙනවා.

මෙහි අතිශය ජනප‍්‍රිය වූ චිත‍්‍රපට ලෙස 1955 තිරගත වූ දිලිප් කුමාර්, සචිත‍්‍රා සෙන් සමගින් වෛජයන්තිමාලා රගපෑ දෙව්දාස් චිත‍්‍රපටයත්,  2002 වසරේ සංජේ ලීලා බන්සාලි අධ්‍යක්ෂණය කළ ශාරුක් ඛාන්,  ඓශ්වරියා රායි සමග මාධුරී දික්ෂිත් රගපෑ දේව්දාස් චිත‍්‍රපටයත් අවිවාදයෙන් සඳහන් කළ හැකියි.

මීට අමතරව පාකිස්තානය, බංග්ලාදේශය සහ නේපාලය මෙන්ම අපේ සිංහල සිනමාව තුළද දේව්දාස් ප‍්‍රතිනිර්මාණය වී තිබෙනවා. 1956 බාස්කර් රාජ් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ”රම්‍යලතා” සිංහල  චිත‍්‍රපටයේ මූල බීජය වන්නේත් devdas නවකථාවමයි. මෙම නිර්මාණයෙහි අරුණශාන්ති,  රීටා රත්නායක සමගින්  ක්ලැරස් ඞී සිල්වා ප‍්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනවා. එවකට සිංහල සිනමාවේ අතිශය සාර්ථක වූ චිත‍්‍රපටයක් ලෙස මෙය ඉතිහාසගත වී අවසන්. එමෙන්ම මෙම චිත‍්‍රපටයෙහි එන ගීත අදටත් ජනප‍්‍රියව පැවතීම විශේෂත්වයක්.

මේ වන විට Dev DD ලෙසින් Devdas නවකථාවේම වෙබ් ටෙලියක් අන්තර්ජාලයෙන් ඔබට නැරඹිය හැකියි.

Untitled-10White Nights (1848)

ප‍්‍රකට රුසියානු ගත් කතුවරයකු වන Fyodor Dostoyevsky විසින් රචිත White Nights කෙටි කථාව 1957 වසරේදී මුලින්ම සිනමාවට නැගෙන්නෙ ඉතාලි ජාතික සිනමා නිර්මාණකරුවකු වන Luchino Visconti අතින්. ඉන් පසුව මෙය ප‍්‍රංශ, ඉරාන, රුසියානු ආදී විවිධ භාෂාවලින් 7 වතාවක් පමණ සිනමාවට නැගෙනවා. 2006 වසරේදී මෙම කෙටිකථාව පදනම් කරගෙන එය වර්තමානයට අනුගත වන පරිදි බොලිවුඩයට ගෙන එන්නේ ප‍්‍රවීණ සිනමා අධ්‍යක්ෂ Imthiaz Ali විසින්. අභේ ඩියොල්, සෝහා අලී ඛාන් රංගනයෙන් දායක වන මෙම චිත‍්‍රපටය නමින් Aahistha Aahistha’ ඉන් හරියටම වසරකට පසු,  එනම් 2007 වසරේදී නැවතත් බොලිවුඩයේ මහා සිනමාකරු සංජේ ලීලා බන්සාලී Saawariya නමින් සිනමාවට සිත්තම් කරන්නෙත් මෙම කතාවයි. ඉන්දීය සංස්කෘතියට අනුගත කළත් කථාවේ මූලික හරය එලෙසින්ම පවත්වා ගන්නට අධ්‍යක්ෂවරයා සමත් වෙනවා. නමුත් එය වාණිජමය වශයෙන් අසාර්ථක නිර්මාණයක් ලෙස ඉතිහාසගත වී අවසන්.

White nights කෙටිකථාව හොලිවුඩයට එක්වන්නෙ 2008 දී. ඒ Two Lovers නමින්. James gray විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන මෙම චිත‍්‍රපටයෙහි ප‍්‍රධාන චරිත Joaquin Phoenix” Gwyneth Paltrow iy Vinessa Shaw විසින් නිරූපණය කරනවා. විචාරක සම්භාවනාවට පාත‍්‍ර වුවත් බොලිවුඩයේ මෙන්ම හොලිවුඩයේත් මෙය වාණිජමය වශයෙන් අසාර්ථක වීම විශේෂත්වයක්. මෙහි නවතම සිනමාගමනය මෙක්සිකානු චිත‍්‍රපට අධ්‍යක්ෂ Alejandro Sugich යටතේ Prometo no enamorarme නමින් මෙම වසරේ (2018* අග භාගයේදී තිරගත වීමට නියමිතයි.

ආරම්භයේ පටන්ම ලෝක සිනමාව සාහිත්‍යයෙන් උකහාගත් දෑ බොහෝමයි. ඉහත සටහන් වූයේ ඉන් අල්ප ප‍්‍රමාණයක් පමණක් බව සඳහන් කළ යුතුමය. තවත් බොහෝ දෑ වැළලූණු අතීතයේත් ගෙවෙන වර්තමානයේත් එළැඹෙන අනාගතයේත් සාහිත්‍යයෙන් සිනමාවටත් සිනමාවෙන් සාහිත්‍යයටත් අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් දායක වනු ඇත.

Untitled-15 Untitled-11Harry Potter (1997)

සාහිත්‍ය කෘති පෙළක් හරහා සිනමාවට නැගුණ ජනප‍්‍රියම සිනමාපට මාලාව ලෙස ඉතිහාස ගත වන්නේ J.K. Rowlings විසින් රචිත ළමා නවකථා මාලවක් වන Harry Potter පොත් පෙළයි.Harry Potter ෆැන්ටසි යොවුන් නවකථා මාලාවේ පළමු දිගහැරුම එළිදකින්නෙ 1997 වසරේදී.

1998 වසරේදී රෝලින්ස් විසින් මෙම කෘතියේ සිනමා පිටපත් අයිතිය පවුම් මිලියනයකට Warner Brothers සමාගමට පවරනවා. ඒ එක් කොන්දේසියක්ද සමගින්. මෙහි එන සියලූම චරිත සඳහා එංගලන්ත ජාතිකයින්ම පමණක් යොදාගත යුතු බවයි ඇගේ කොන්දේසිය. නමුත් පසු කලකදී ඈ විසින්ම මෙම කොන්දේසිය ඉවත් කරගනු ලැබ තිබෙනවා.
කෙසේ නමුත් මේ වනවිට කථා මාලාවේ පොත් 7ක් ඇසුරෙන් සිනමා පට 8ක් නිපදවා අවසන්. 2019 වසරේදී තවත් එක් සිනමා පටයක් නිකුත් වීමට නියමිතව තිබෙනවා. Harry Potter and the Cursed Child I – II නමින් තිරගත වීමට නියමිත මෙම චිත‍්‍රපට සඳහා පාදක වන්නේ රෝලින්ස් විසින්ම රචිත වේදිකා නාට්‍ය පිටපතක්. මෙම ග‍්‍රන්ථය නම් තවමත් නිකුත් කර නැහැ. කෙසේ නමුත් සාහිත්‍ය කෘතියක් ඇසුරෙන් නිපදවූ ලොව වැඩිම ආදායමක් ලැබූ සිනමාපට පෙළ ලෙසින් ඉතිහාසගත වන්නේ harry potter සිනමා නිර්මාණ පෙළයි.

Untitled-12
A Moorish Captain (1565)

ප‍්‍රවීණ ඉතාලි ජාතික ගත් කතුවරයෙකු වන Cinthio විසින් රචිත මෙම කෘතිය ඔතෙලෝ ලෙසින් වේදිකාවට ගෙන එන්නේ ලෝක ප‍්‍රකට නාට්‍යකරුවකු වන විලියම් ශේක්ස්පියර් විසින්. ඉන් අනතුරුව ඔතෙලෝ නමින්ම මෙය සිනමාවට නැගෙන්නේ 1906 වසරේදී. ඒ නිහ`ඩ චිත‍්‍රපටයක් ලෙසින්. ඉන් අනතුරුව 23 වතාවක් විවිධ භාෂා මගින් ඔතෙලෝ සිනමාවට නැගෙනවා. මින් බොහොමයක් බොක්ස් ඔෆිස් අසාර්ථක වන නමුත් 1952 වසරේ orson welles විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ඔතෙලෝ චිත‍්‍රපටය අතිශය විචාරක පැසසුමට ලක් වෙනවා. 1997 වසරේ දී ඔතෙලෝ දකුණු ආසියාවට එන්නේ Kalliyaattam නම් මලයාලම් සිනමාපටයක් ලෙසින්. 2006 වසරේදී Omkara නමින් බොලිවුඩයට එන ඔතෙලෝහි රංගනයෙන් සයිෆ් අලි ඛාන්, කරීනා කපූර් සමගින් අජේ දේව්ගන් දායක වෙනවා.

Vishal bharadwaj ගේ අධ්‍යක්ෂණයක් වන මෙය විචාරක සම්භාවනාවට පාත‍්‍ර වෙනවා පමණක්ම නොව වාණිජමය අතින් අතිසාර්ථක වූ නිර්මාණයක්. ඔතෙලෝහි සාර්ථකම සිනමාගමනය ලෙසින්  ඕම්කාරා සැලකෙන්නෙත් ඒ නිසාවෙන්මයි.

චරිත් මොරගොඩ

Untitled-13 Untitled-14